رجیستری گوشی چیست و چرا لازم است؟
رجیستری گوشی‌های هوشمند با هدف جلوگیری از قاچاق و ورود غیرقانونی دستگاه‌ها انجام می‌شود. این طرح به حفظ حقوق مصرف‌کنندگان کمک می‌کند و بازار موبایل را شفاف‌تر می‌کند. همچنین رجیستری امکان ردیابی و غیرفعال‌سازی گوشی‌های سرقتی را فراهم می‌کند. در ایران، ثبت و فعال‌سازی گوشی‌ها از طریق سامانه همتا (سامانه هوشمند مدیریت تجهیزات ارتباطی) انجام می‌شود که مرجع رسمی استعلام و فعال‌سازی گوشی‌ها است.
طرح رجیستری از سال ۱۳۹۶ به صورت جدی آغاز شد و احتمالاً تاکنون با آن برخورد داشته‌اید. به بیان ساده، گوشی‌هایی که به طور قانونی وارد کشور می‌شوند، ابتدا ثبت می‌شوند و همراه با کد رجیستری (کد فعال‌سازی) عرضه می‌شوند تا بتوانید با سیم‌کارت از خدمات شبکه موبایل استفاده کنید. پس از خرید گوشی، باید مراحل فعال‌سازی آن را انجام دهید که در ادامه توضیح می‌دهیم.
نکته: پس از تحویل گرفتن گوشی، حتماً کد رجیستری موجود روی جعبه یا کارت گارانتی را نگه دارید و آن را دور نیندازید.
شناسه IMEI چیست؟
پایه طرح رجیستری، شناسه IMEI است. طبق ویکی‌پدیا، IMEI (شناسه بین‌المللی تجهیزات موبایل) یک عدد منحصربه‌فرد برای شناسایی گوشی‌های موبایل است که معمولاً ۱۵ رقم دارد. اپراتورها از این عدد برای شناسایی دستگاه‌های معتبر استفاده می‌کنند و می‌توانند با آن جلوی دسترسی گوشی‌های سرقتی به شبکه را بگیرند. گوشی‌های دو سیم‌کارته دو شماره IMEI دارند. برای دیدن IMEI گوشی، کافی است کد <code>*#۰۶#</code> را در شماره‌گیر وارد کنید؛ این شماره روی جعبه گوشی هم چاپ شده است.
شناسه ۱۵ رقمی و منحصربه‌فرد هر گوشی.
کد فعال‌سازی که همراه گوشی‌های قانونی روی جعبه یا کارت گارانتی عرضه می‌شود.
مرجع رسمی استعلام و فعال‌سازی گوشی‌ها در ایران.
مراحل رجیستری در یک نگاه
- ۱پیدا کردن کد
کد رجیستری را روی جعبه یا کارت گارانتی پیدا کنید.
- ۲قرار دادن سیم‌کارت
سیم‌کارت را در گوشی بگذارید و گوشی را روشن کنید.
- ۳شماره‌گیری کد
کد <code>*۷۷۷۷#</code> را شماره‌گیری کنید.
- ۴تایید و پیامک
اطلاعات را وارد و تایید کنید تا پیامک فعال‌سازی را بگیرید.
چگونه گوشی را رجیستر کنیم؟
اگر گوشی سامسونگ، شیائومی، آیفون یا هر برند دیگری را به صورت قانونی و همراه با گارانتی خریده‌اید، روی جعبه یا کارت گارانتی آن یک کد رجیستری وجود دارد. برای فعال‌سازی و ثبت گوشی خود باید از این کد استفاده کنید.
- کد رجیستری را پیدا کنید و با دقت لایه محافظ آن را خراش دهید تا اعداد نمایان شوند. مراقب باشید به کاغذ آسیب نزنید تا کد خوانا بماند.
- سیم‌کارت دلخواه خود را درون گوشی جدید قرار دهید و دستگاه را روشن کنید.
- وارد برنامه شماره‌گیر گوشی شوید و کد <code>*۷۷۷۷#</code> را شماره‌گیری کنید.
- گزینه ۲ (فعال‌سازی) را انتخاب کنید.
- کد IMEI موجود روی جعبه گوشی را با دقت وارد کنید و Send را بزنید. می‌توانید IMEI ۱ یا IMEI ۲ را وارد کنید و تفاوتی در روند فعال‌سازی ندارد.
- در این مرحله شماره خود را انتخاب کنید یا به صورت دستی وارد کنید.
- حالا کد رجیستری را که در ابتدا پیدا کردید، وارد کنید.
- در این مرحله از شما پرسیده می‌شود که آیا این گوشی برای شماره واردشده ثبت شود؛ آن را تایید کنید. تمام! پیامکی از سامانه همتا دریافت می‌کنید که فعال شدن گوشی را اطلاع می‌دهد.
استعلام وضعیت گوشی پیش از خرید
پیش از خرید گوشی، به‌خصوص گوشی دست دوم، بهتر است وضعیت رجیستری آن را استعلام کنید. با مراجعه به سامانه همتا یا شماره‌گیری کد <code>*۷۷۷۷#</code> و انتخاب گزینه استعلام، می‌توانید بفهمید IMEI گوشی در سامانه ثبت شده است یا نه. اگر گوشی ثبت نشده باشد یا قبلاً روی شماره دیگری فعال شده باشد، ممکن است بعد از خرید با سیم‌کارت شما کار نکند. در خرید گوشی دست دوم، از فروشنده بخواهید گوشی را از شماره خود آزاد کند یا انتقال مالکیت را از طریق سامانه همتا انجام دهد.
گوشی‌های مسافری
اگر گوشی را خودتان از سفر خارجی آورده‌اید، کد رجیستری همراه آن نیست و باید آن را از طریق روند ثبت گوشی مسافری در سامانه همتا ثبت کنید. در این روند، معمولاً اطلاعات گذرنامه و سفر و IMEI گوشی ثبت می‌شود و باید عوارض گمرکی مربوط به آن را بپردازید. میزان عوارض و شرایط این روند در سال‌های مختلف تغییر کرده است؛ بنابراین پیش از اقدام، آخرین قوانین را در سامانه رسمی همتا بررسی کنید.
خطاها و مشکلات رایج
- کد رجیستری نامعتبر: کد را با دقت دوباره وارد کنید و مطمئن شوید هنگام خراش دادن، رقمی پاک نشده باشد.
- IMEI اشتباه: IMEI را با کد <code>*#۰۶#</code> از خود گوشی بخوانید و با جعبه مقایسه کنید.
- ثبت روی شماره دیگر: اگر گوشی قبلاً روی شماره دیگری فعال شده، باید مالک قبلی آن را آزاد کند.
- گوشی قاچاق: گوشی بدون کد رجیستری معتبر پس از مدتی از شبکه قطع می‌شود؛ از فروشندگان معتبر خرید کنید.
گوشی سرقتی و مفقودی
یکی از مزایای رجیستری، امکان مسدود کردن گوشی سرقتی است. اگر گوشی شما گم یا دزدیده شد، با در دست داشتن مدارک خرید و IMEI، می‌توانید از طریق مراجع قانونی و اپراتور درخواست مسدودسازی آن را ثبت کنید. در این صورت، گوشی با هیچ سیم‌کارتی در شبکه کار نخواهد کرد. به همین دلیل، نگه داشتن جعبه و فاکتور خرید گوشی اهمیت زیادی دارد.
گوشی دو سیم‌کارته
گوشی‌های دو سیم‌کارته دو شماره IMEI دارند، اما در فرایند رجیستری معمولاً وارد کردن یکی از آن‌ها کافی است و سامانه هر دو را با هم ثبت می‌کند. اگر بعد از فعال‌سازی، سیم‌کارت دوم کار نکرد، چند دقیقه صبر کنید یا گوشی را یک بار خاموش و روشن کنید. اگر مشکل ادامه داشت، با شماره‌گیری <code>*۷۷۷۷#</code> وضعیت هر دو IMEI را جداگانه استعلام کنید. همچنین بعد از فعال‌سازی، می‌توانید سیم‌کارت‌های دیگری هم در گوشی استفاده کنید و لازم نیست برای هر سیم‌کارت دوباره رجیستری انجام دهید.
نکات مهم
- همیشه از فروشگاه‌های معتبر و با گارانتی رسمی خرید کنید.
- پیامک‌های مربوط به رجیستری را فقط از سامانه رسمی همتا قبول کنید و به لینک‌های مشکوک اعتماد نکنید.
- کد رجیستری، فاکتور و جعبه گوشی را در جای امن نگه دارید.
- قبل از پرداخت پول، گوشی را با سیم‌کارت خودتان امتحان و فعال کنید.
- قبل از فروش گوشی، آن را از شماره خود آزاد کنید تا خریدار دچار مشکل نشود.
جمع‌بندی
رجیستری گوشی در ایران از سال ۱۳۹۶ برای مبارزه با قاچاق و سرقت گوشی اجرا می‌شود و پایه آن شناسه IMEI است. برای فعال‌سازی گوشی جدید، کافی است سیم‌کارت را در گوشی بگذارید، کد <code>*۷۷۷۷#</code> را شماره‌گیری کنید، IMEI و کد رجیستری را وارد کنید و منتظر پیامک سامانه همتا بمانید. پیش از خرید گوشی، به‌خصوص دست دوم، حتماً وضعیت رجیستری آن را استعلام کنید.
دیدگاه‌ها