خرید دوربین‌های حرارتی آمازون از شرکت تحریم‌شده چینی
در آوریل ۲۰۲۰، در اوج همه‌گیری کرونا، خبرگزاری رویترز گزارش داد که آمازون برای اندازه‌گیری دمای بدن کارکنانش، دوربین‌های حرارتی را از شرکتی چینی خریده که در فهرست سیاه دولت آمریکا قرار دارد. طبق گزارش اختصاصی رویترز، شرکت Zhejiang Dahua Technology در همان ماه ۱۵۰۰ دوربین به آمازون فرستاده بود و ارزش این معامله نزدیک به ۱۰ میلیون دلار برآورد می‌شد. به گفته یکی از منابع رویترز، دست‌کم ۵۰۰ دستگاه از این سیستم‌ها برای استفاده آمازون در خود آمریکا در نظر گرفته شده بود.
این مطلب نسخه بازنویسی‌شده یک خبر قدیمی تامیر پی سی است. در این نسخه، خبر اصلی با جزئیات دقیق‌تر و منابع رسمی تکمیل شده و پیامدهای آن در سال‌های بعد هم مرور شده است.
Dahua چه شرکتی است و چرا تحریم شده بود؟
Dahua یکی از بزرگ‌ترین سازندگان دوربین‌های مداربسته و تجهیزات نظارت تصویری در جهان است. دفتر صنعت و امنیت وزارت بازرگانی آمریکا (BIS) در اکتبر ۲۰۱۹ این شرکت را به فهرست Entity List اضافه کرد. طبق سند رسمی منتشرشده در Federal Register در ۹ اکتبر ۲۰۱۹، دولت آمریکا ۲۸ نهاد چینی را به این فهرست اضافه کرد، چون به نظرش این نهادها برخلاف منافع سیاست خارجی آمریکا عمل می‌کردند. دلیل اعلام‌شده، نقش این شرکت‌ها در سرکوب و نظارت بر اویغورها و دیگر اقلیت‌های مسلمان در منطقه سین‌کیانگ چین بود. Hikvision، رقیب بزرگ Dahua، هم در همان فهرست قرار گرفت. Dahua این اتهام‌ها را رد کرده است.
آیا این خرید قانونی بود؟
در نسخه قبلی این مطلب، تفاوت میان «تحریم» و «غیرقانونی بودن خرید» روشن نبود. طبق همان گزارش رویترز، خرید آمازون قانونی بود. قرار گرفتن در Entity List صادرات کالا و فناوری آمریکایی به آن شرکت را محدود می‌کند و جلوی قرارداد دولت آمریکا با آن را می‌گیرد، اما خرید شرکت‌های خصوصی آمریکایی از آن شرکت را ممنوع نمی‌کند.
با این حال، رویترز به نقل از وب‌سایت BIS نوشت که دولت آمریکا هر نوع معامله با نهادهای این فهرست را یک «پرچم قرمز» می‌داند و به شرکت‌های آمریکایی توصیه می‌کند با احتیاط عمل کنند. آمازون خرید از Dahua را تأیید نکرد، اما اعلام کرد که سخت‌افزارهایش با قوانین ملی، ایالتی و محلی سازگار است و بررسی دما برای حفظ سلامت کارکنانی انجام می‌شود که در دوران همه‌گیری خدمات حیاتی ارائه می‌دهند.
چرا آمازون به دوربین‌های حرارتی نیاز داشت؟
در ماه‌های اول همه‌گیری کرونا، تب یکی از مهم‌ترین نشانه‌های بیماری شناخته می‌شد. شرکت‌هایی مثل آمازون که هزاران کارگر در انبارها و مراکز توزیع داشتند، برای کنترل ورود افراد بیمار به بررسی سریع دمای بدن روی آوردند. اندازه‌گیری دما با دماسنج دستی برای این تعداد کارگر کند بود و فاصله اجتماعی را هم رعایت نمی‌کرد. دوربین‌های حرارتی می‌توانند دمای سطح بدن چند نفر را هم‌زمان و از فاصله اندازه‌گیری کنند. آمازون در همان دوران اعلام کرده بود که بررسی دمای کارکنان را در مراکز خود آغاز کرده است. این بررسی بخشی از مجموعه‌ای از اقدام‌ها بود که شامل توزیع ماسک، فاصله‌گذاری در محل کار و ضدعفونی بیشتر محیط‌ها هم می‌شد. هدف این بود که فعالیت انبارها، که در دوران قرنطینه اهمیت زیادی پیدا کرده بودند، بدون توقف ادامه پیدا کند.
اما تقاضای ناگهانی جهانی باعث کمبود شدید این دستگاه‌ها شده بود. در همان دوران، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) هم درباره کمبود دستگاه‌های اندازه‌گیری دما هشدار داده بود و برای رفع کمبود، بعضی محدودیت‌های عرضه این دستگاه‌ها را موقتاً کاهش داد. شرکت‌های چینی مثل Dahua و Hikvision از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان این دستگاه‌ها بودند و جایگزین سریع برای آن‌ها پیدا کردن آسان نبود.
دقت دوربین‌های حرارتی در تشخیص تب
یک موضوع کمتر مطرح‌شده در این ماجرا، محدودیت‌های فنی خود دوربین‌هاست. دوربین حرارتی دمای سطح پوست را اندازه می‌گیرد، نه دمای داخلی بدن را. عواملی مثل دمای محیط، تعریق، فاصله از دوربین و حتی نوشیدن نوشیدنی گرم می‌توانند روی نتیجه اثر بگذارند. به همین دلیل، این دستگاه‌ها برای غربالگری اولیه مناسب هستند و افرادی که دمای بالا نشان می‌دهند، باید با دماسنج پزشکی دوباره بررسی شوند. همچنین افراد آلوده به کرونا که هنوز تب ندارند یا بدون علامت هستند، با این روش شناسایی نمی‌شوند (غیررسمی/تجربه کاربران).
واکنش‌ها و پیامدها
در فوریه ۲۰۲۱، سناتور Marco Rubio و همکارانش در سنای آمریکا در نامه‌ای رسمی به Jeff Bezos درباره قراردادهای آمازون با Dahua توضیح خواستند. در این نامه هم تأکید شده که خرید از Dahua غیرقانونی نیست، اما پرسش‌های جدی ایجاد می‌کند.
همان نامه به گزارش‌هایی در نوامبر ۲۰۲۰ اشاره می‌کند که از وجود کدهایی مرتبط با شناسایی اویغورها در کیت توسعه نرم‌افزار Dahua خبر می‌دادند.
در سال‌های بعد، نهادهای نظارتی آمریکا محدودیت‌های بیشتری برای تجهیزات Dahua و Hikvision وضع کردند، از جمله ممنوعیت صدور مجوز تجهیزات جدید این شرکت‌ها توسط کمیسیون ارتباطات فدرال (FCC) در سال ۲۰۲۲.
Entity List چیست؟
Entity List فهرستی است که وزارت بازرگانی آمریکا منتشر می‌کند و نام شرکت‌ها، سازمان‌ها و افرادی را دارد که صادرات اقلام مشمول قوانین صادرات آمریکا (EAR) به آن‌ها نیاز به مجوز ویژه دارد. معمولاً درخواست این مجوزها رد می‌شود. معروف‌ترین نمونه، شرکت Huawei است که در سال ۲۰۱۹ به این فهرست اضافه شد و دسترسی‌اش به تراشه‌ها و نرم‌افزارهای آمریکایی، از جمله سرویس‌های گوگل در گوشی‌هایش، محدود شد. این فهرست با تحریم‌های جامع، مثل تحریم‌هایی که کل یک کشور را شامل می‌شوند، تفاوت دارد و فقط روابط تجاری خاصی را هدف می‌گیرد.
چرا این خبر هنوز اهمیت دارد؟
ماجرای خرید آمازون از Dahua نمونه‌ای از تضاد میان نیازهای فوری کسب‌وکار و ملاحظات سیاسی و حقوق بشری است. در شرایط بحران، شرکت‌ها برای تأمین سریع تجهیزات به سراغ ارزان‌ترین و در دسترس‌ترین تأمین‌کننده می‌روند، حتی اگر آن تأمین‌کننده از نظر سیاسی بحث‌برانگیز باشد. این ماجرا همچنین نشان داد که فهرست‌های تحریمی آمریکا همیشه به معنای ممنوعیت کامل نیستند و جزئیات حقوقی آن‌ها اهمیت زیادی دارد.
برای خوانندگان ایرانی هم این موضوع آشناست. بسیاری از سرویس‌ها و محصولات فناوری به دلیل قوانین تحریم آمریکا برای کاربران ایرانی مسدود/تحریم است. اما جزئیات هر تحریم، اینکه چه چیزی دقیقاً ممنوع است و چه چیزی مجاز، از یک فهرست به فهرست دیگر فرق می‌کند.
جمع‌بندی
در آوریل ۲۰۲۰، آمازون حدود ۱۵۰۰ دوربین حرارتی به ارزش نزدیک به ۱۰ میلیون دلار از Dahua خرید؛ شرکتی که از اکتبر ۲۰۱۹ در Entity List آمریکا قرار داشت. این خرید قانونی بود، اما انتقادهای سیاسی زیادی به دنبال داشت. محدودیت‌های بعدی آمریکا علیه Dahua نشان داد که فشار بر این شرکت در سال‌های بعد بیشتر شد. این ماجرا یادآوری می‌کند که در زنجیره تأمین فناوری، شناخت دقیق تأمین‌کننده و وضعیت حقوقی آن، به اندازه قیمت و سرعت تحویل اهمیت دارد.
دیدگاه‌ها